|
5 lutego marszałek województwa Jan Kozłowski wydał decyzję o zamknięciu hałdy - najpóźniej do 31 grudnia 2009 r. Nie miał wyboru - unijne przepisy nie pozwalają, by przestarzałe składowiska funkcjonowały po tej dacie.
Projekt zamknięcia powstał na zlecenie gdańskiej firmy Fosfory - właściciela hałdy. Zakłada, że na hałdę zostanie dowiezione jeszcze pół miliona ton fosfogipsu (chodzi o nadanie jej regularnego kształtu). Przebudowany ma być także rów opaskowy wokół hałdy - tak, by wypełniał się tylko podczas deszczu. Deszczówka z rowu powinna trafiać do zbiornika retencyjnego - a stamtąd, tłoczona pompami, na szczyt składowiska. Tam ma być wykorzystywana do nawadniania roślin posadzonych na pochodzących z oczyszczalni Wschód nieszkodliwych osadach ściekowych.
Autorzy projektu przewidują, że skażona fosfogipsem woda - po przesączeniu przez osady i hałdę - z każdym cyklem będzie coraz czystsza. Zamówione przez urzędników opinie pozytywnie odnosiły się do tego planu. Ale swoją opinię zamówili także ekolodzy domagający się zabezpieczenia hałdy, a dokładnie - Nieformalna Grupa Inicjatywna Fosfi. Ekspertyzę wykonali naukowcy z Naczelnej Organizacji Technicznej. Piszą m.in.: "Niezrozumiała jest propozycja tłoczenia wody na szczyt (...). Jeśli nawet, filtrując przez osady ściekowe, jej jakość ulegnie poprawie, to następnie płynąc przez złoża fosfogipsów, znów zostaną w niej rozpuszczone fosforany, fluorki i inne składniki chemiczne".
Co na to Fosfory? - Ta opinia do nas jeszcze nie dotarła - odpowiada Mirosław Piepka, rzecznik firmy. - Czy system oczyszczania wody zaproponowany w naszym projekcie będzie efektywny? Cóż, to nie my go stworzyliśmy. Przygotowali go naukowcy, autorytety w tej dziedzinie, którzy swoimi nazwiskami firmują jego skuteczność. Ale jesteśmy gotowi na uwagi i merytoryczną dyskusję.
- Nam także zależy na takim spotkaniu. Mówiliśmy już o tym urzędnikom marszałka. Liczymy, że jeszcze w kwietniu będziemy mieli okazję szczegółowo przedstawić opinię NOT-u - mówi Monika Orzechowska z
Fosfi.
- Na razie proces zamykania przebiega zgodnie z harmonogramem - twierdzi Piepka. - Wykonujemy nakazane w projekcie prace - m.in. związane z budową drogi na szczyt hałdy i naprawą rowu. Dzisiaj [we wtorek] rozpoczęło się także nasadzenie wierzby energetycznej wokół hałdy.
Historia hałdy
Pierwsze barki wypełnione fosfogipsem przypłynęło do Wiślinki pod koniec lat 60. Choć początkowo wyrobisko po glinie, tuż przy brzegu Martwej Wisły, miało być składowiskiem tymczasowym, to prowizorka zmieniła się w potężną hałdę, wysoką na 40 m. Wszystko, by kontrolowana przez państwo firma Fosfory mogła wytwarzać w Gdańsku nawozy fosforowe (efektem ich produkcji jest właśnie odpad - fosfogips). Wielokrotnie alarmowano, że hałda negatywnie oddziałuje na środowisko. Najbardziej widoczne przykłady to skażenie wód. To, że hałda zanieczyszcza Martwą Wisłę, widać np. na zdjęciach satelitarnych
(http://earth.google.com).
|
