Miasta na fali zmian – czy potrafimy ujarzmić żywioł wody? VII Międzynarodowy Kongres Miasto-Woda-Jakość Życia - Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej

Zmiany klimatu nie pozostawiają wątpliwości – woda staje się jednym z kluczowych czynników wpływających na jakość życia w miastach. Susze, powodzie błyskawiczne, coraz częstsze opady nawalne czy rosnące koszty zarządzania infrastrukturą wodną sprawiają, że potrzebne są nowe strategie, wiedza i współpraca między samorządami, nauką, biznesem i organizacjami społecznymi.

Odpowiedzi na te wyzwania będzie poszukiwać VII Międzynarodowy Kongres Miasto – Woda – Jakość Życia, który odbędzie się w dniach 21–22 października 2025 r. na Politechnice Wrocławskiej, a wydarzenie będzie można śledzić także w transmisji online. To jedno z najważniejszych w Polsce i Europie Środkowej wydarzeń poświęconych wodzie i miastu – relacjom, które w dobie kryzysu klimatycznego nabierają szczególnego znaczenia.

Jednym z kluczowych akcentów wstępu będzie wystąpienie Pernille Weiss-Ehler z Komisji Europejskiej, która zaprezentuje założenia nowej Strategii Wodnej UE (EU Water Resilience Strategy). Polską perspektywę wprowadzi prof. Janusz Zaleski, hydrolog, ekspert z wieloletnim doświadczeniem i wiceprzewodniczący Rady Programowej Kongresu, udowadniając, że ostatnie wydarzenia powodziowe w Polsce i Europie pokazują, jak ważne jest myślenie o wodzie w kategoriach bezpieczeństwa i jakości życia.

Rok po powodzi – lekcje i ostrzeżenia

Zeszłoroczna powódź na południowym zachodzie Polski ujawniła, jak wiele wyzwań wciąż stoi przed samorządami i administracją centralną w zakresie oceny ryzyka i przygotowania infrastruktury hydrotechnicznej. Sesja „Rok po powodzi” będzie okazją do refleksji i wyciągnięcia wniosków z tych doświadczeń.

Prof. Paweł Rowiński (Instytut Geofizyki PAN, ALLEA) wskaże, jakie wnioski płyną z europejskich badań hydrologicznych, a prof. Luis Mediero z Politechniki w Madrycie przeanalizuje przebieg niszczycielskiej powodzi w Walencji w 2024 roku. W dyskusji udział wezmą m.in. samorządowcy z Bystrzycy Kłodzkiej i Czechowic-Dziedzic oraz eksperci od zarządzania ryzykiem i gospodarki wodnej.

Wzmocnienie bezpieczeństwa infrastruktury

Kolejnym ważnym tematem Kongresu będzie infrastruktura przeciwpowodziowa – wały, zapory i groble, które muszą sprostać rosnącym wyzwaniom klimatycznym.

O doświadczeniach Holandii opowie dr André Koelewijn z Deltares, a Marjan den Braber (Arcadis Germany) pokaże, jak łączyć odporność systemów wodnych z potrzebami społecznymi. W panelu pod przewodnictwem prof. Elżbiety Nachlik udział wezmą czołowi eksperci, m.in. Mateusz Balcerowicz (Prezes PGW Wody Polskie) oraz Witold Ziomek (Prezes MPWiK Wrocław). Dyskusja dotyczyć będzie nie tylko utrzymania wałów, ale też roli innowacji i finansowania w rozwoju infrastruktury krytycznej.

Edukacja i świadomość społeczna

Zmiany społecznych postaw wobec wody wymagają rozszerzonej edukacji ekologicznej, dlatego w programie znalazła się sesja poświęcona nowym, praktycznym sposobom uczenia o wodzie i klimacie.

Warto tu wspomnieć o projekcie „Hydrodetektywi Wrocławia” – konkursie współorganizowanym przez Kongres i partnerów, który zostanie ogłoszony podczas owej sesji. Konkurs angażuje młodzież do obserwacji środowiska miejskiego przez pryzmat wody i poszukiwania rozwiązań poprawiających jakość życia. Efektem będzie interaktywna mapa rozwiązań wodnych dla Wrocławia.

Psychospołeczne konsekwencje powodzi

Klęski żywiołowe to nie tylko straty materialne – to również tragedie ludzkie, które dotykają całe społeczności. Panel „Psychospołeczne konsekwencje powodzi” skupi się na stresie, poczuciu niepewności i chaosie informacyjnym, jakie towarzyszą zagrożeniom powodziowym.

O tych aspektach dyskutować będą m.in. dr Joanna Mucha (Posłanka na Sejm RP), Kamil Zaremba (Fundacja OnWater) oraz Piotr Nieznański (Fundacja Code for Green).

Pierwszy dzień Kongresu zakończy się refleksją nad tym, w jaki sposób powodzie wpływają na kondycję psychiczną mieszkańców oraz funkcjonowanie społeczności lokalnych.

Drugi dzień Kongresu natomiast rozpocznie się od sesji poświęconej wyzwaniom finansowym związanym z odtwarzaniem przyrody, którą poprowadzą Tamara Bińczak (ING Bank Śląski) i dr Piotr Mikołajczyk (Centrum UNEP/GRID-Warszawa).

Nexus – interdyscyplinarne spojrzenie

Następnie sesja „Nexus – jak zarządzać zrównoważonym rozwojem?” pokaże, jak woda, energia, żywność i ekosystemy tworzą nierozerwalną sieć zależności. Prof. Ilona Otto (Uniwersytet w Grazu) i prof. Damià Barceló (Uniwersytet w Almerii) zaprezentują badania nad globalnymi relacjami między tymi obszarami, a w dyskusji panelowej udział wezmą m.in. dr inż. Ilona Biedroń (IMGW-PIB) i dr Andrzej Kassenberg (Instytut na rzecz Ekorozwoju). Prof. Zbigniew Kundzewicz, wiceprzewodniczący Rady Programowej, wprowadzi do debaty tej interdyscyplinarnej.

Miasto i zlewnia – nowe spojrzenie na rozwój

Kolejna sesja dotyczyć będzie miasta w kontekście całej zlewni. Przykłady z Australii i Holandii przedstawią dr Paula Hanasz i Edyta Wiśniewska, a w panelu głos zabiorą m.in. Paweł Jaworski (Ministerstwo Klimatu i Środowiska), Jakub Mazur (Wiceprezydent Wrocławia) oraz prof. Anna Januchta-Szostak (Wiceprzewodnicząca Rady Programowej Kongresu, Politechnika Poznańska). Eksperci będą debatować, jak podejście zlewniowe może pomóc w planowaniu przestrzennym i tworzeniu miast odpornych na zmiany klimatu.

Język, kultura i woda

Woda od wieków obecna jest w języku, sztuce i wyobraźni. Towarzyszy metaforom przepływu, oczyszczenia i zmienności, stając się jednym z najważniejszych symboli ludzkiej kultury. Dlatego Kongres zakończy się rozmową: "Wszystko płynie. Metafory jako dowód na znaczenie wody”, w której prof. Jerzy Bralczyk i Wojciech Bonowicz pokażą, jak woda kształtuje sposób, w jaki myślimy, mówimy i opowiadamy o świecie.

Kongres to także wydarzenia towarzyszące. Uroczystą galę uświetni wręczenie nagród w rankingu Water City Index 2025, który pokazuje, jak polskie miasta radzą sobie z wyzwaniami gospodarki wodnej. Szczególną okazją będzie także sesja poświęcona X-leciu Hydropolis – unikatowego centrum wiedzy o wodzie we Wrocławiu.

O wydarzeniu

Kongres Miasto – Woda – Jakość Życia to platforma edukacji, wymiany wiedzy i kształtowania świadomości ekologicznej. Projekt ma na celu zwiększanie kompetencji decydentów i mieszkańców w obszarze zarządzania zasobami wodnymi, a także promowanie interdyscyplinarnego podejścia łączącego kwestie środowiskowe, społeczne i gospodarcze.

Jest on inicjatywą ruchu Open Eyes Economy Summit. Organizatorami są: Miasto Wrocław, MPWiK we Wrocławiu, Fundacja GAP w Krakowie, Politechnika Wrocławska i Convention Bureau Wrocław. Partnerami Kongresu są: ING Bank Śląski, Orange, PGW Wody Polskie, IMGW-PIB, Izba Gospodarcza Wodociągi Polskie, Związek Miast Polskich, Stowarzyszenie Architektury Krajobrazu, Dziennik Gazeta Prawna oraz Radio Eska

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, zarówno stacjonarnie, jak i online, po wcześniejszej rejestracji. Szczegółowy program i formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie: www.watercity.com.pl.