Ecol-Unicon. 30 lat doświadczenia ochrony wód w Polsce - Ecol-Unicon Sp. z o.o.

Trzy dekady w historii polskiej inżynierii środowiskowej to okres fundamentalnych przemian, które ukształtowały dzisiejsze podejście do zasobów naturalnych. Firma Ecol-Unicon, świętująca swój jubileusz, stała się nie tylko świadkiem, ale i aktywnym kreatorem tej transformacji, ewoluując od roli dostawcy urządzeń do pozycji lidera opinii i innowatora.

Początki i ewolucja misji bez kompromisów

Historia Ecol-Unicon jest nierozerwalnie związana z procesem dostosowywania polskiego prawa do standardów ochrony środowiska, co zaczęło się na początku lat 90. XX wieku. Prezes Wojciech Falkowski wspomina, że przełomowym momentem było rozporządzenie z 1991 roku, które zmieniło definicję wód opadowych, klasyfikując je jako ścieki deszczowe, które należało zbierać i odpowiednio oczyszczać. W tym samym czasie wdrażano Krajowy Program Oczyszczania Ścieków, a firma zaczynała swoją działalność w samym centrum tych zmian. Fundamentem przedsiębiorstwa stała się ambitna misja, by w interesie środowiska działać bez kompromisów, co z biegiem lat ewoluowało w kompleksową filozofię działania.

Wojciech Falkowski definiuje to podejście jako „Sztukę ochrony wód”, porównując je do innych dziedzin wymagających kunsztu i precyzji. Jak podkreśla: „W ochronie środowiska też musimy patrzeć na wszystkie aspekty. Nie wystarczy mieć na przykład wspaniałe urządzenie nowoczesne, jeśli metr wyżej albo poniżej ścieki dopływają albo spływają z całej powierzchni”.

Takie spojrzenie wymaga od firmy analizowania całkowitego wpływu na środowisko, co objawia się między innymi badaniem własnego śladu węglowego i wodnego. Brak zgody na kompromisy wynika z głębokiego przekonania, iż tylko w czystym środowisku społeczeństwo może rozwijać się w sposób zrównoważony, co przekłada się nawet na zdrowie psychiczne ludzi żyjących w harmonii z naturą.

Transformacja technologiczna i nowe zagrożenia

Przez ostatnie 30 lat standardy technologiczne w sektorze wodno-kanalizacyjnym uległy ogromnym zmianom, choć skala tych zmian różni się w zależności od kategorii urządzeń. Można podzielić technologie na te służące retencji i podczyszczaniu wód opadowych oraz te dedykowane oczyszczaniu ścieków bytowych. W przypadku urządzeń takich jak separatory czy zbiorniki retencyjne, podstawowe konstrukcje nie zmieniły się drastycznie na przestrzeni lat, jednak pojawiły się zupełnie nowe wyzwania jakościowe. Obecnie priorytetem staje się eliminacja metali ciężkich oraz mikroplastiku, które mają niszczycielski wpływ na życie biologiczne. Firma w swoim trzydziestym roku działalności kładzie szczególny nacisk na rozwój rozwiązań zdolnych do usuwania tych szkodliwych substancji ze ścieków deszczowych.

Zupełnie inna sytuacja panuje w dziedzinie oczyszczania ścieków, gdzie nastąpił gigantyczny skok technologiczny. Dzisiejsze systemy pozwalają na odzyskiwanie wody o tak wysokich parametrach czystości, że może być ona bezpiecznie wykorzystywana do nawadniania pól, upraw, a nawet do celów rekreacyjnych. Prezes Falkowski z dumą zauważa, że po lekkiej dezynfekcji taka woda jest często czystsza niż odbiornik, do którego trafia, co znajduje odzwierciedlenie w stanie polskiego wybrzeża: „Dowodem na postęp jest stan plaż w Trójmieście, osobiście pamiętam, jak 30 lat temu zamykano je z powodu zanieczyszczeń, na przykład skażenia wód opadowych oraz dużych ilości ścieków, które dostawały się do Wisły czy do potoków w Trójmieście. Dziś ten problem praktycznie nie istnieje, choć walczymy jeszcze z eutrofizacją i sinicami, ale to już jest osobna historia.”

Cyfryzacja jako odpowiedź na ekstremalne zjawiska pogodowe

Współczesna ochrona wód nie może istnieć bez zaawansowanej technologii cyfrowej, co jest bezpośrednią odpowiedzią na coraz częstsze zjawiska ekstremalne. O ile 30 lat temu pogoda w Polsce była relatywnie stabilna i przewidywalna, o tyle ostatnia dekada przyniosła gwałtowne zmiany. Problemem stały się opady nawalne, które mogą występować bardzo intensywnie w jednym punkcie, omijając obszary oddalone o zaledwie kilka kilometrów. W takich warunkach kluczowa staje się wiedza o ilości opadów i ukształtowaniu terenu, analizowana przez inteligentne algorytmy.

Narzędzia takie jak WaterFolder pozwalają projektantom na optymalny dobór produktów do zarządzania wodą opadową, co jest fundamentem nowoczesnej inżynierii. Cyfryzacja umożliwia stworzenie kompleksowego monitoringu, który kontroluje nie tylko ilość i jakość wód, ale także stan ich odbiorników, takich jak jeziora czy rzeki. Posiadanie takich danych pozwala na pełną kontrolę nad procesami, co ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu katastrofom ekologicznym, podobnym do tej, która dotknęła Odrę. Dzięki algorytmom możliwe jest ostrzeganie społeczności przed zjawiskami, których nie da się w pełni powstrzymać, ale można zminimalizować ich skutki.

Człowiek w centrum inżynierii i potrzeba edukacji

Mimo postępującej automatyzacji, Wojciech Falkowski stoi na stanowisku, że technologia bez odpowiednio przygotowanych ludzi jest bezużyteczna: „Podstawowe wykształcenie techniczne jest niezbędne, bo tej wiedzy w branży brakuje. Młodzi ludzie zbyt szybko kończą edukację na pierwszym stopniu. Z punktu widzenia całej branży chcielibyśmy mieć studentów, którzy patrzą szerzej i rozumieją wpływ swoich działań na całe środowisko. Oczywiście ta wiedza powinna być po dwóch stronach procesu inwestycyjnego, czyli zarówno firmy, które realizują inwestycje albo wdrażają nowoczesne technologie, jak i inwestorzy, którzy chcą mieć te oczyszczalnie, tą retencję, to zarządzanie retencją. Wiedza i świadomość środowiskowa są niezmiernie potrzebne”.

Duża potrzeba multidyscyplinarnego podejścia, jest wskazana szczególnie u kadry zarządzającej, która musi rozumieć skomplikowany obieg wody w przyrodzie i wzajemne oddziaływanie różnych procesów.

Dlatego Ecol Unicon aktywnie angażuje się w edukację i współpracę z ośrodkami akademickimi, takimi jak Politechnika Gdańska. Dzielenie się wiedzą poprzez blogi, webinary czy działalność fundacji „Biznes dla klimatu” jest elementem strategii budowania wspólnego języka z inwestorami i urzędnikami. Wojciech Falkowski wyjaśnia, że edukacja i wzrost świadomości środowiskowej jest w interesie wszystkich: „Łatwiej negocjować z partnerem, który rozumie problemy środowiska i nowoczesne technologie. Bez tego potrzebowalibyśmy jakiegoś specyficznego słownika”. Fundacja wspiera między innymi Międzyuczelnianą Akademię Klimatu oraz studia podyplomowe dotyczące adaptacji do zmian klimatu, co ma przygotować nowe kadry do pracy w zmieniającej się rzeczywistości.

Wyzwania prawne i przyszłość rozwiązań opartych na naturze

Patrząc w przyszłość, prezes Ecol-Unicon identyfikuje jasne i egzekwowane prawo jako najważniejsze wyzwanie dla branży. Oczekiwanie na nową dyrektywę ściekową wiąże się z nadzieją na stosowanie zasady „po pierwsze nie szkodzić” oraz rzetelne obliczanie kosztów środowiskowych dużych inwestycji. „Jeśli będziemy zorientowani tylko na krótko-terminowy zysk, podpiłujemy gałąź, na której siedzimy i żyjemy. Obyśmy nie spadli”.

W kwestiach technologicznych przyszłość będzie należeć do rozwiązań hybrydowych. Z jednej strony firma promuje rozwiązania oparte na naturze (Nature-Based Solutions), które są tańsze w eksploatacji i oferują szerokie korzyści ekologiczne. Z drugiej strony, w gęsto zabudowanych miastach niezbędna będzie dalsza automatyzacja i systemy sterowania oparte na sztucznej inteligencji. Obecnie firma uczestniczy w unijnym programie DECIRE-WATER, który porównuje efektywność naturalnych metod oczyszczania z nowoczesnymi technologiami membranowymi, co ma pomóc w udoskonaleniu obu ścieżek rozwoju.

Trzy dekady działalności, Wojciech Falkowski życzy swojej firmie i całemu sektorowi wytrwałości w realizacji idei „zielonego ładu” oraz konsekwentnego podążania drogą dbania o środowisko, nawet w obliczu trudnej sytuacji geopolitycznej. Równie ważne dla niego jest dobrostan pracowników, którym życzy autentycznej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym work-life balance. Zaznacza, że każda jednostka i każda firma może w mikroskali przyczynić się do poprawy stanu planety, co jest nadrzędnym celem Ecol-Unicon na kolejne lata. „Bez wody człowiek nie przeżyje więcej niż kilku dni. Więc ja czuję wewnętrznie wagę tej wody, czystej wody przede wszystkim, dlatego że od samego początku chyba istnienia Ziemi jest to źródło wszelkiego rozwoju”.